В университете имени Абая Мырзахметова города Кокшетау состоялась научная конференция «Влияние конституционной реформы на международные отношения Казахстана», собравшая политологов, юристов, экономистов и представителей академического сообщества. В центре обсуждения – не только внутренние институциональные изменения, но и то, каким образом новая конституционная модель может повлиять на международный имидж страны, инвестиционную привлекательность и архитектуру внешней политики.
Конференция прошла на фоне подготовки к республиканскому референдуму 15 марта, который должен определить судьбу проекта новой Конституции. Как отмечали спикеры, речь идет не просто о корректировке норм, а о формировании обновленной модели государственного устройства, способной укрепить позиции Казахстана на глобальной арене.
Один из ключевых докладов представила доктор политических наук Анара Бухаева. Ее выступление было посвящено международным договорам в системе конституционного контроля и защите национальных интересов.
В Республике Казахстан сформирован полноценный конституционно-правовой фильтр, обеспечивающий примат Конституции и защиту национальных интересов на всех стадиях – от переговоров и подписания до ратификации и исполнения решений международных органов
– подчеркнула спикер.
По ее словам, казахстанская модель сочетает открытость международному сотрудничеству с жесткой юридической защитой конституционной идентичности. Предварительный контроль международных договоров и возможность проверки исполнения решений международных органов позволяют сохранить баланс между глобальной вовлеченностью и национальным суверенитетом.
PhD по политическим наукам Виктор Славецкий сделал акцент на внешнеполитическом измерении реформы.
Конституционные изменения становятся не только внутренним правовым актом, но и фактором внешнеполитического позиционирования. Международный имидж Казахстана в рамках предстоящей реформы должен привести к переходу к имиджу государства-системы
–подчеркнул спикер
По его мнению, прозрачность реформы и ее вынесение на всенародное голосование усиливают международную легитимность страны. В условиях глобальной конкуренции за инвестиции и доверие партнеров устойчивость правовой системы и предсказуемость институтов становятся стратегическим преимуществом.
Отдельное внимание было уделено переходу к однопалатному парламенту – Курултаю. Магистр социальных наук Артем Файзулин представил международный сравнительный анализ. Также он подчеркнул, что успешные примеры скандинавских стран демонстрируют: при наличии сильных комитетов и прозрачных процедур однопалатная модель позволяет ускорить законотворчество и повысить ответственность депутатов.
Однопалатные парламентские системы – это не экзотика, а проверенная временем модель для большинства унитарных государств. В свою очередь, это позитивно отражается на внешнеполитической гибкости государства
– заявил магистр.
Политолог Дариға Құрманжанқызы обозначила гуманитарное измерение реформы. По ее словам, новая Конституция – это «не просто технические поправки, а идеологическая и политическая попытка переопределить философию взаимоотношений государства и общества».
Она отметила, что вынесение проекта на референдум усиливает общественную легитимность Основного закона и демонстрирует принцип народовластия как фундаментальный ориентир развития.
Завершая конференцию, участники сошлись во мнении, что предстоящий референдум станет не только внутренним политическим событием, но и важным сигналом международному сообществу. Казахстан демонстрирует готовность модернизировать свою политическую архитектуру эволюционным путем, без дестабилизации и с сохранением институциональной преемственности.
Обсуждение в Кокшетау показало: конституционная реформа рассматривается экспертным сообществом не в узко юридическом, а в широком геополитическом контексте. От того, насколько новая модель обеспечит баланс властей, прозрачность институтов и правовую предсказуемость, напрямую зависит международный авторитет страны.
Мы в Instagram! Подпишись, чтобы быть в курсе новостей!
Көкшетау қаласындағы Абай Мырзахметов атындағы университетте «Конституциялық реформаның Қазақстанның халықаралық қатынастарына әсері» тақырыбында ғылыми конференция өтті. Конференцияға саясаттанушылар, заңгерлер, экономистер және академиялық қауымдастықтың өкілдері жиналды. Талқылауға түскен мәселе тек ішкі институционалдық өзгерістер ғана емес, жаңа конституциялық модельдің елдің халықаралық имиджіне, инвестициялық тартымдылығына және сыртқы саясат архитектурасына қалай әсері жөненде де болды.
Конференция жаңа Конституция жобасының тағдырын анықтауы 15 наурызға белгіленген республикалық референдумға дайындық аясында өтті. Спикерлердің айтуынша, бұл тек нормаларды түзету емес, Қазақстанның жаһандық аренадағы орнын нығайтуға қабілетті жаңартылған мемлекеттік құрылым моделін қалыптастыру туралы болып отыр.
Конференцияда негізгі баяндамалардың бірін саясат ғылымдарының докторы Анар Бухаева жасады. Оның баяндамасы конституциялық бақылау жүйесіндегі халықаралық келісімдер мен ұлттық мүдделерді қорғау сұрақтарына арналды.
Қазақстан Республикасында Конституцияның басымдығын және ұлттық мүдделерді қорғауды қамтамасыз ететін толыққанды конституциялық- құқықтық сүзгі қалыптасқан. Бұл сүзгі келіссөздерден, қол қоюдан бастап, ратификациялау және халықаралық органдардың шешімдерін орындауға дейін барлық кезеңдерді қамтиды
– деп атап өтті спикер.
Оның айтуынша, қазақстандық модель халықаралық ынтымақтастыққа ашықтықты, конституциялық бірізділікті қорғаудың қатаң құқықтық механизмдерімен үйлестіреді. Халықаралық келісімдердің алдын ала бақылауы мен халықаралық органдардың шешімдерін орындау мүмкіндігі жаһандық қатысу мен ұлттық егемендік арасында тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік береді.
Саяси ғылымдар бойынша PhD Виктор Славецкий реформаның сыртқы саяси өлшеміне назар аударды.
Конституциялық өзгерістер тек ішкі құқықтық акт болып қана қоймай, сонымен қатар сыртқы саяси ұстанымның факторы болып табылады. Қазақстанның халықаралық имиджі реформаның аясында мемлекет-жүйесіне көшуі тиіс
– деді спикер.
Оның пікірінше, реформаның ашықтығы және оны халықтық дауыс беру арқылы өткізу елдің халықаралық беделін арттырады. Инвестициялар мен серіктестердің сеніміне қатысты жаһандық бәсекелестік жағдайында құқықтық жүйенің тұрақтылығы мен институттардың болжамдылығы стратегиялық артықшылыққа айналады.
Бір палаталы парламентке — Құрылтайға көшу мәселесіне ерекше назар аударылды. Әлеуметтік ғылымдар магистрі Артем Файзулин халықаралық салыстырмалы талдау ұсынды. Ол сондай-ақ, скандинавиялық елдердің сәтті мысалдары көрсеткендей, күшті комитеттер мен ашық рәсімдер болған жағдайда бір палаталы модель заң шығарушылықты жылдамдатуға және депутаттардың жауапкершілігін арттыруға мүмкіндік беретінін атап өтті.
Бір палаталы парламенттік жүйелер жаңашылдық емес, көпшілігі унитарлық мемлекеттер үшін уақытпен тексерілген модель. Бұл өз кезегінде мемлекеттің сыртқы саяси икемділігіне оң әсер етеді
— деді магистр.
Саясаттанушы Дариға Құрманжанқызы реформаның гуманитарлық өлшемін айқындап берді. Оның айтуынша, жаңа Конституция «техникалық түзетулер ғана емес, мемлекеттің және қоғамның өзара қатынастар философиясын қайта анықтауға бағытталған идеологиялық және саяси әрекет».
Ол жобаны референдумға шығару негізгі заңның қоғамдағы сенімділігін күшейтіп, халық билігі принципін даму үшін негізгі бағдар ретінде көрсететінін атап өтті.
Конференцияны қорытындылай келе, қатысушылар алдағы референдумның тек ішкі саяси оқиға ғана емес, сонымен бірге халықаралық қауымдастыққа маңызды белгі болатынына келісті. Қазақстан саяси архитектурасын эволюциялық жолмен, тұрақты және институционалдық мұрагерлікті сақтай отырып жаңартуға дайын екенін көрсетеді.
Кокшетаудағы талқылау конституциялық реформаның сарапшылар қауымдастығы тарапынан тар заңдық контексте емес, кең геосаяси тұрғыда қарастырылатынын көрсетті. Жаңа модель билік тепе-теңдігін, институттардың ашықтығын және құқықтық болжамдылықты қамтамасыз ете алса, бұл елдің халықаралық беделіне тікелей әсер етеді.