В преддверии общенационального референдума по проекту новой Конституции Республики Казахстан общественные настроения остаются в целом благоприятными. Об этом свидетельствуют результаты телефонного опроса, проведенного среди 1 200 респондентов в возрасте 18 лет и старше. Исследование охватило 20 областей и 3 города республиканского значения.
Результаты опроса фиксируют достаточно высокий уровень информированности: большинство граждан в той или иной степени знакомы с содержанием проекта или слышали о нем: только 22,5% не информированы о новой Конституции.
Проект Конституции пользуется заметной поддержкой населения. Среди осведомленных о новой Конституции в общей сложности 78,8% респондентов одобряют документ, из них 31,7% – полностью поддерживают, а 47,1% – скорее поддерживают.
Наибольший интерес у граждан вызывают вопросы, напрямую влияющие на их повседневную жизнь и правовой статус. В топ-3 наиболее обсуждаемых тем вошли:
1. Права и свободы граждан – 35,3%;
2. Социальные гарантии (образование, медицина, пенсии) – 29,5%;
3. Вопросы экологии – 18%.
Также заметное внимание уделяется вопросам образования и науки (17,3%). То есть структура интереса в первую очередь направлены на нормы, затрагивающие социальное положение и качество жизни.
При этом работа по подготовке документа получила положительную оценку от большинства опрошенных. 68,3% респондентов считают, что Конституционная комиссия справилась со своей задачей, их них 16,4% уверены в этом полностью, 49,8% – скорее согласны с такой оценкой.
Опрос также фиксирует высокий уровень заявленной электоральной активности. На вопрос «15 марта 2026 года состоится референдум по принятию новой Конституции. Вы примете в нем участие?» 71,4% респондентов ответили положительно. Из них 32,9% уверены, что точно придут на участки, 38,5% – скорее примут участие.
Обсуждение конституционной реформы носит преимущественно межличностный характер. Чаще всего граждане обсуждают эти вопросы в кругу семьи (37,6%), с друзьями и знакомыми (34,5%) или с коллегами (30,1%). Обсуждения в цифровой среде распространены реже (17,9%).
Хотя социальные сети остаются важным источником информации, большинство пользователей занимают наблюдательную позицию: 59,8% ограничиваются чтением публикаций, не вступая в дискуссии.
Таким образом, результаты опроса показывают, что проект новой Конституции воспринимается обществом в целом позитивно, сопровождается высоким уровнем информированности и значительной готовностью граждан принять участие в референдуме. Тем не менее общественное мнение продолжает формироваться, а обсуждение реформы остается активным.
Методология опроса: телефонный опрос проведен с 14 по 18 февраля 2026 года за счет собственных средств Института. Выборка репрезентативная, общее количество опрошенных составляет 1 200 респондентов. В исследовании приняли участие граждане старше 18 лет из 17 областей и 3 городов республиканского значения – Астаны, Алматы и Шымкента. Телефонный опрос проводился среди абонентов сотовой связи. Опрос проводился на казахском и русском языках. Статистическая погрешность не превышает 2,8%. Опрос проведен с писменного уведомления ЦИК.
Социально-демографический блок: в опросе приняли участие 43,4% мужчин и 56,6% женщин, 64,2% городских и 35,8% сельских жителей.
Наш блог в Twitter! Будь в курсе новостей!
Қазақстан Республикасының жаңа Конституция жобасы бойынша жалпыхалықтық референдум қарсаңында қоғамда қолайлы көңіл-күй сақталып отыр. 18 жастан асқан 1 200 респонденттің қатысуымен жүргізілген телефондық сауалнама нәтижелері осындай қоғамдық көңіл-күйді айқын көрсетті. Зерттеу еліміздің 20 облысы мен республикалық маңызы бар 3 қаласын толық қамтыды.
Сауалнама нәтижелері халықтың хабардарлық деңгейі айтарлықтай жоғары екенін көрсетеді: азаматтардың басым бөлігі жоба мазмұнымен белгілі бір деңгейде таныс немесе ол туралы естіген. Сұралғандардың 22,5%-ы жаңа Конституциямен таныс емес екенін айтқан.
Конституция жобасы халық тарапынан елеулі қолдауға ие екені байқалады. Жалпы алғанда Конституциямен қандай да бір деңгейде таныс респонденттердің 78,8%-ы құжатты қолдайды, оның ішінде 31,7%-ы толық қолдайтынын білдірсе, 47,1%-ы көбіне қолдайтынын атап өткен.
Өздерінің күнделікті өміріне және құқықтық мәртебесіне тікелей әсер ететін мәселелер азаматтардың ерекше қызығушылығын тудырып отыр. Халық ең көп талқыланатын үш негізгі тақырып келесідей:
1. Азаматтардың құқықтары мен бостандықтары – 35,3%;
2. Әлеуметтік кепілдіктер (білім беру, денсаулық сақтау, зейнетақы) – 29,5%;
3. Экология мәселелері – 18%.
Сонымен қатар білім мен ғылым саласына (17,3%) да айтарлықтай көңіл бөлінген. Яғни азаматтардың қызығушылық құрылымы ең алдымен олардың әлеуметтік жағдайы мен өмір сапасына тікелей ықпал ететін нормаларға бағытталған.
Сауалнамаға қатысқандардың басым бөлігі құжатты дайындау жұмысын да оң бағалап отыр. Респонденттердің 68,3%-ы «Конституциялық комиссия өзіне жүктелген міндетті орындай алды» деп есептейді, оның ішінде 16,4%-ы бұған толық сенімді, 49,8%-ы бұл бағалаумен негізінен келіседі.
Сондай-ақ, сауалнама нәтижелері электоралдық белсенділіктің жоғары деңгейін көрсетеді. «2026 жылдың 15 наурызында жаңа Конституцияны қабылдау бойынша референдум өтеді. Сіз оған қатысасыз ба?» деген сұраққа респонденттердің 71,4%-ы оң жауап берген. Оның ішінде 32,9%-ы сайлау учаскелеріне міндетті түрде келетінін нақты айтса, 38,5%-ы дауыс беруге қатысуының ықтимал екенін жеткізген.
Конституциялық реформаны талқылау негізінен тұлғааралық сипатқа ие. Азаматтар бұл мәселелерді көбіне отбасы мүшелерімен (37,6%), достары және таныстарымен (34,5%), сондай-ақ әріптестерімен (30,1%) талқылайды. Цифрлық ортадағы пікір алмасу салыстырмалы түрде сирек кездеседі (17,9%).
Әлеуметтік желілер маңызды ақпарат көзі болып қала бергенімен, қолданушылардың басым бөлігі бақылаушы позициясында қалып отыр: олардың 59,8%-ы пікірталасқа қатыспай, жарияланымдарды тек оқумен шектеледі.
Осылайша, сауалнама нәтижелері жаңа Конституция жобасының қоғам тарапынан жалпы алғанда жағымды қабылданатынын, халықтың хабардарлық деңгейі жоғары екенін және азаматтардың референдумға қатысуға айтарлықтай дайын екенін көрсетеді. Дегенмен, қоғамдық пікірдің қалыптасу үдерісі жалғасып жатса, реформаны талқылау белсенділігі сақталып отыр.
Сауалнама әдістемесі: телефон арқылы сауалнама Институттың жеке қаражатына 2026 жылғы 14-18 ақпан аралығында жүргізілді. Сауалнамаға қатысқандар саны 1 200 респондент. Зерттеуге Қазақстанның 17 облысынан және республикалық маңызы бар 3 қаласынан (Астана, Алматы және Шымкент) 18 жастан асқан азаматтар қатысты. Телефондық сауалнама ұялы байланыс абоненттері арасында жүргізілді. Сауалнама қазақ және орыс тілдерінде өткізілді. Статистикалық ауытқуы 2,8%-дан аспайды. Сауалнама ОСК-ның жазбаша хабарламасы негізінде жүргізілді.
Әлеуметтік-демографиялық блок: сауалнамаға 43,4% ер адам және 56,6% әйел қатысты, респонденттердің 64,2%-ы қала тұрғындары, 35,8%-ы ауыл тұрғындары болды.