В рамках Международного дня без отходов Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан подчеркивает важность перехода к устойчивому управлению отходами и развитию инфраструктуры переработки в Республике Казахстан.
В целях реализации общенациональной инициативы «Таза Қазақстан», инициированной Президентом Республики Казахстан Касым-Жомартом Токаевым, Министерство экологии и природных ресурсов проводит масштабную системную реформу отрасли управления отходами.
Ключевым этапом стало утверждение постановлением Правительства РК от 31 декабря 2025 года Концепции управления всеми видами отходов на 2026-2030 годы. Это первый стратегический документ, формирующий целостную и интегрированную модель развития отрасли.
Центральным элементом реформы станет создание Национального центра управления отходами на базе трансформации АО «Жасыл даму». Новый центр будет выполнять функции координатора всей системы, обеспечивая межведомственное взаимодействие, единые стандарты и контроль на национальном уровне.
Одним из ключевых направлений является внедрение цифровой системы учета и мониторинга отходов на всех этапах от образования до утилизации. Это позволит обеспечить прозрачность потоков отходов, повысить достоверность отчетности и усилить государственный контроль, снизив теневой оборот.
Концепция направлена на устранение накопленных проблем отрасли, включая низкий уровень переработки твердых бытовых отходов, преобладание захоронения, недостаточное развитие инфраструктуры и наличие значительных объемов накопленных промышленных и опасных отходов.
В рамках реформы предусмотрено развитие инфраструктуры сортировки и переработки, формирование рынка вторичных ресурсов, решение проблемы исторически накопленных отходов и усиление контроля за опасными и медицинскими отходами.
Отдельный акцент сделан на расширении услуг вывоза твердых бытовых отходов в сельских населенных пунктах, где ранее отсутствовала системная инфраструктура. Это позволит сократить стихийные свалки и повысить уровень экологической безопасности регионов.
Концепция также ориентирована на переход к модели циркулярной экономики, при которой отходы рассматриваются как ресурс. Предусматривается стимулирование переработки и повторного использования, привлечение инвестиций и внедрение современных технологий утилизации.
Реализация предложенных решений позволит сформировать современную и прозрачную систему управления отходами, повысить уровень переработки и снизить экологические риски, что в конечном итоге будет способствовать улучшению качества жизни населения.
Одним из ключевых инструментов важности перехода к устойчивому управлению отходами и развитию инфраструктуры переработки является программа EcoQolday, направленная на формирование эффективной системы сбора и переработки отходов, а также поддержку предприятий-переработчиков по всей стране.
Наша страница в Фейсбук! Подпишись!
Халықаралық қалдықсыз күн аясында Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігі Қазақстан Республикасында қалдықтарды тұрақты басқаруға көшу және қайта өңдеу инфрақұрылымын дамыту маңыздылығын атап өтеді.
Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасы аясында Экология және табиғи ресурстар министрлігі қалдықтарды басқару саласын жүйелі түрде реформалауды жүргізуде.
Маңызды кезеңдердің бірі 2025 жылғы 31 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен 2026-2030 жылдарға арналған барлық қалдық түрлерін басқару тұжырымдамасының бекітілуі болды. Бұл құжат сала дамуының тұтас әрі кешенді моделін қалыптастыратын алғашқы стратегиялық құжат болып табылады.
Реформаның негізгі элементі ретінде «Жасыл даму» АҚ базасында Ұлттық қалдықтарды басқару орталығын құру жоспарлануда. Жаңа орталық бүкіл жүйенің үйлестірушісі болып, ведомствоаралық өзара іс-қимылды, бірыңғай стандарттарды және ұлттық деңгейде бақылауды қамтамасыз етеді.
Негізгі бағыттардың бірі қалдықтардың түзілуінен бастап кәдеге жаратылуына дейінгі барлық кезеңдерде есепке алу мен мониторингтің цифрлық жүйесін енгізу болып табылады. Бұл қалдық ағындарының ашықтығын қамтамасыз етуге, есептіліктің сенімділігін арттыруға және көлеңкелі айналымды азайта отырып мемлекеттік бақылауды күшейтуге мүмкіндік береді.
Тұжырымдама саладағы жинақталған проблемаларды шешуге бағытталған. Олардың қатарында қатты тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу деңгейінің төмендігі, қалдықтарды көму үлесінің басымдығы, инфрақұрылымның жеткіліксіз дамуы, сондай-ақ өндірістік және қауіпті қалдықтардың едәуір көлемінің жинақталуы бар.
Реформа аясында сұрыптау және қайта өңдеу инфрақұрылымын дамыту, қайталама ресурстар нарығын қалыптастыру, тарихи жинақталған қалдықтар мәселесін шешу және қауіпті әрі медициналық қалдықтарға бақылауды күшейту көзделген.
Сонымен қатар, бұрын жүйелі инфрақұрылым болмаған ауылдық елді мекендерде қатты тұрмыстық қалдықтарды шығару қызметтерін кеңейтуге ерекше назар аударылады. Бұл ретте рұқсат етілмеген қоқыс орындарын азайтуға және өңірлердің экологиялық қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.
Тұжырымдама қалдықтарды ресурс ретінде қарастыратын айналымды экономика моделіне көшуді де көздейді. Ол қайта өңдеуді және қайта пайдалануды ынталандыруды, инвестиция тартуды және заманауи кәдеге жарату технологияларын енгізуді қамтиды.
Ұсынылған шараларды іске асыру қалдықтарды басқарудың заманауи әрі ашық жүйесін қалыптастыруға, қайта өңдеу деңгейін арттыруға және экологиялық тәуекелдерді төмендетуге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал етеді.
Қалдықтарды тұрақты басқаруға көшу және қайта өңдеу инфрақұрылымын дамыту бағыттағы негізгі құралдардың бірі — EcoQolday бағдарламасы. Бағдарлама тиімді қалдықтарды жинау және қайта өңдеу жүйесін қалыптастыруға, сондай-ақ ел бойынша қайта өңдеуші кәсіпорындарды қолдауға бағытталған.